कंपोस्ट सबसिडी आणि शेतकरी सन्मान निधी बदल… उपाध्यक्ष जगदीप धनखर

उपाध्यक्ष जगदीप धनखर यांनी रविवारी अमेरिकन पॅटर्नच्या आधारे शेतक for ्यांसाठी खतांच्या अनुदानात थेट नफा हस्तांतरण (डीबीटी) वकिली केली आणि ते म्हणाले की, विधी आणि खासदारांच्या पगाराच्या बाबतीत शेतक to ्यांना आर्थिक सहाय्य प्रदान करताना महागाई विचारात घ्यावी.

ग्वालियरमधील राजमाता विजयराजे सिंधिया कृषी विद्यापीठातील प्राध्यापक आणि विद्यार्थ्यांना संबोधित करताना उपाध्यक्ष म्हणाले, ‘आमदार आणि खासदारांच्या पगारामध्ये सुधारणा करताना पंतप्रधानांनी महागाई लक्षात घेतली, तर शेतकर्‍यांना पाठिंबा का देत नाही? शेतक to ्यांना देण्यात आलेल्या मदतीमध्ये महागाईचीही काळजी घ्यावी.

शेतक farmer ्याला जे काही मदत होते ते महागाई जोडली पाहिजे. दर वर्षी ₹ 6000, अद्याप ₹ 6000, कोणताही अर्थशास्त्रज्ञ असे म्हणतील की ₹ 6000 ची किंमत आज त्याची किंमत नव्हती. आमदारांच्या पगारामध्ये पंतप्रधानांनी अर्थव्यवस्थेत त्याचा सामना केला आहे… pic.twitter.com/kpqwpu1cce

-भारताचे उपाध्यक्ष (@vpindia) 4 मे, 2025

खताच्या अनुदानामध्ये थेट नफा हस्तांतरण (डीबीटी) च्या आवश्यकतेवर जोर देताना धनखर म्हणाले, ‘अमेरिकेत, शेतक to ्यांना दिलेली सर्व मदत थेट प्रदान केली जाते, मिडलमॅनद्वारे नव्हे. ज्याप्रमाणे आमच्याकडे पंतप्रधान-किसान योजना भारतात आहेत त्याचप्रमाणे भारत सरकारही खताच्या अनुदानावर खूप खर्च करते.

ते म्हणाले की, जर हे पैसे थेट शेतक to ्यांकडे हस्तांतरित केले गेले तर भारतातील प्रत्येक शेतकरी कुटुंबाला दर वर्षी कमीतकमी, 000०,००० रुपये मिळू शकतात. ही रक्कम त्यांना थेट दिली पाहिजे.

धनखर म्हणाले की, जेव्हा सरकार सध्या खत सबसिडी प्रदान करते तेव्हा शेतकर्‍याचा खरोखर त्याचा परिणाम जाणवत नाही. उपाध्यक्ष म्हणाले, “आम्ही शेतकर्‍यांना अनुदानाचे थेट हस्तांतरण सुनिश्चित केले पाहिजे.”

ते म्हणाले की अमेरिकेतील शेतकर्‍यांच्या कुटुंबाचे उत्पन्न सामान्य कुटुंबाच्या उत्पन्नापेक्षा जास्त आहे. शेतकर्‍यांचे उत्पन्न आणि राहणीमान सुधारण्यासाठी धनखार यांनी किंमतीच्या पदोन्नती साखळीत त्यांच्या सहभागाचे महत्त्व अधोरेखित केले.

तो म्हणाला, ‘जेव्हा तो श्रीमंत असतो तेव्हाच शेतकर्‍याचे आयुष्य बदलू शकते. शेतकरी कुटुंबातील मुलांनी शेतीशी संबंधित कामाच्या नवीन भागात प्रवेश केला पाहिजे. आज देशातील सर्वात मोठा व्यवसाय कृषी व्यापार आहे.

ते म्हणाले, ‘कृषी विपणन मोठ्या प्रमाणात पहा. तेथे मंडी आणि मिडलमन आहेत. आर्थिकदृष्ट्या, ही एक खगोलशास्त्रीय आकृती आहे. पण यात शेतकरी भागधारक आहे का? नाही. शेतकरी फक्त एक उत्पादक बनला आहे. आपल्याला ही मानसिकता बदलली पाहिजे. उत्पादन आणि विक्री त्वरित हा न्याय्य निर्णय नाही.

शेतकर्‍यांमध्ये महागाई जोडल्या जाणा .्या यावर जोर देताना ते म्हणाले, “शेतकर्‍यांना अप्रत्यक्ष मदत मिळते, ज्याचा आपण अनुदान म्हणून संबोधतो.” परंतु पहिली गोष्ट म्हणजे शेतक to ्यांना दिलेली कोणतीही मदत महागाईशी जोडली पाहिजे.

उपराष्ट्रपती म्हणाले की शेतकर्‍यांना दर वर्षी, 000,००० रुपयांची मदत अजूनही सारखीच आहे. कोणताही अर्थशास्त्रज्ञ आपल्याला सांगेल की जेव्हा त्याची ओळख झाली तेव्हा, 000,००० रुपयांची खरेदी शक्ती पूर्वीसारखी नव्हती.

उपाध्यक्षांनी भारत एक विकसित राष्ट्र बनविण्यात शेतकर्‍यांच्या महत्त्वपूर्ण भूमिकेवर उपराष्ट्रपतींनी जोर दिला. ते म्हणाले, ‘विकसित भारताचा मार्ग आमच्या शेतकर्‍यांच्या शेतात आहे. भारत नेहमीच एक शेती -आधारित राष्ट्र आहे आणि आता आपण आपल्या भविष्यातील शेती क्रांतीच्या मार्गावर उभे आहोत. धनखार यांनी शेतकरी दुर्दशा आणि वेदनांबद्दल संवेदनशील असण्याचे महत्त्व यावर जोर दिला.

ते म्हणाले, ‘आम्ही केवळ आपल्या शेतकर्‍यांना उत्पादकांकडून कृषी उद्योजकामध्ये रुपांतरित करण्याच्या दिशेने काम केले पाहिजे. जेव्हा शेतकरी आपल्या उत्पादनांच्या व्यापार आणि विक्रीत भाग घेतो तेव्हा त्याला नफ्याचा योग्य भाग मिळेल. दुसरी गोष्ट म्हणजे कृषी-औद्योगिक क्षेत्राचा पाया म्हणजे कृषी उत्पादन आहे, परंतु शेतकरी त्यापासून दूर राहतो. का? शेतकर्‍याने त्याच्या उत्पादनाचे मूल्य का देऊ नये? हे असे काहीतरी आहे ज्यावर आपण विचार केला पाहिजे.

ते म्हणाले की, आज सरकारने खूप सकारात्मक धोरणे स्वीकारली आहेत, आता शेतकरी पुढे यावा. माजी पंतप्रधान लाल बहादूर शास्त्री यांच्या घोषणेत ‘जय जवान, जय किसन’ आठवले, ज्यात अटल बिहारी वजपेय यांनी नंतर ‘जय विगीयन’ केले आणि ते म्हणाले की आता पंतप्रधान मोदी यांनी ‘जय जवान, जय पाहण, जय पाहणी’, जय पाहण, जय पाहणी, जय पाहणी, जय पाहणी, जय पाहण,

उपराष्ट्रपती म्हणाले की, केंद्र सरकार शेतकर्‍यांचे कल्याण सुनिश्चित करण्यास उत्सुक आहे आणि शेतकर्‍यांना कोणतीही अडचण येऊ नये यासाठी हे सुनिश्चित करण्यासाठी ठोस प्रयत्न करीत आहेत.

त्यांनी विद्यार्थ्यांना सांगितले की, ‘तुम्ही शेतकर्‍यांसमोर येणा some ्या काही आव्हानांवरही काम केले पाहिजे.’

धनखर यांनी लवकर गरीब शेती उत्पादनांना एक मोठे आव्हान म्हणून स्वीकारले आणि या भागातील टोमॅटोचे उदाहरण दिले. ते म्हणाले, ‘जेव्हा अधिक उत्पादन केले जाते तेव्हा ते एक आव्हान होते. आपण त्या दिशेने काम केले पाहिजे.